Φάουστ

Η ιστορία του Φάουστ, βασισμένη στο ομώνυμο έργο του Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε, μεταφέρεται στο σήμερα σε μια παράσταση εμβύθιση σε όλα εκείνα τα ένστικτα, τα συναισθήματα και τις σωματικές απολαύσεις που θυσιάζει η σύγχρονη εκδοχή του ήρωα στον βωμό του πνεύματος.

Ο Φάουστ έρχεται σε επαφή με την ψυχοθεραπευτική διαδικασία, σε μια αγωνιώδη καταβύθιση στο ανεξερεύνητο μέχρι τώρα ασυνείδητό του. Το ψυχικό όμως αυτό ταξίδι έχει «σατανικές» προεκτάσεις. Οι κρυφές δυνάμεις της ανθρώπινης ψυχής, οι ασυνείδητες επιθυμίες και τα καταπιεσμένα ένστικτα, οι φόβοι και οι ενοχές, που κατοικοεδρεύουν στο ψυχικό του υπογάστριο, τον προ(σ)καλούν σε έναν πρωτόγνωρο αγώνα με τον σκιώδη αυτόν κόσμο.

Και είναι ακριβώς αυτές οι σκιές, αυτό το περιφρονημένο κομμάτι της ύπαρξης, που θα τον οδηγήσουν στη μεγαλύτερη ιδεώδη και συνάμα θρησκευτική εμπειρία: τον έρωτα. Μόνο αυτός θα σταθεί ικανός να φέρει το φως κόντρα σε κάθε πτυχή του που ο ίδιος νιώθει «ρυπαρή», σε κάθε ενοχή και σε κάθε επιθυμία του απωθημένη. Μόνο αυτός θα τον φέρει αντιμέτωπο με τη μεγαλύτερη ως τώρα πρόκλησή του: την ίδια τη ζωή.

Ένα περιπετειώδες ψυχικό ταξίδι στις ανεξάντλητες πτυχές ενός ήρωα που αποτελεί διαχρονικά σύμβολο της ανθρώπινης εξερεύνησης, των ηθικών διλημμάτων και του υπαρξιακού αδιεξόδου, μια διαδρομή στο υποσυνείδητο ενός από τους πιο συναρπαστικούς χαρακτήρες της δυτικής λογοτεχνίας.

Από τον Γκαίτε στον Μάρλοου και τον ντε Σαντ, από τον Φρόιντ στον Γιουνγκ, ο Φάουστ του Άρη Μπινιάρη είναι μια «εμπύρετη» παράσταση έντονης μουσικότητας για τη δριμεία σύγκρουση ανάμεσα στο σώμα και το πνεύμα, το βίωμα και τη γνώση, το απολλώνιο και το διονυσιακό.

Ο «Φάουστ» παρουσιάστηκε για πρώτη φορά από το Εθνικό Θέατρο στις 19 Μαρτίου, στην Κεντρική Σκηνή του Κτηρίου Τσίλλερ, σε σκηνοθεσία Άρη Μπινιάρη, με μια χαρισματική ομάδα ηθοποιών και συντελεστών.

Η παράσταση, σε σκηνοθεσία Άρη Μπινιάρη, μετά τη μεγάλη επιτυχία που σημείωσε την περσινή θεατρική περίοδο, επιστρέφει στις 8 Οκτωβρίου για δεύτερο χρόνο και για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων, με ανανεωμένη διανομή, στην Κεντρική Σκηνή του Κτηρίου Τσίλλερ.

Το Εθνικό Θέατρο υποδέχεται τη νέα θεατρική περίοδο με την επιστροφή δύο ιδιαίτερα επιτυχημένων παραστάσεων που ξεχώρισαν την περσινή χρονιά: του «Φάουστ» του Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε σε σκηνοθεσία Άρη Μπινιάρη στην Κεντρική Σκηνή και των «Τριών αδελφών» του Άντον Τσέχωφ σε σκηνοθεσία Μαρίας Μαγκανάρη στην Πλαγία Σκηνή του Κτηρίου Τσίλλερ. Δύο εμβληματικά έργα της παγκόσμιας δραματουργίας, δύο διαφορετικοί σκηνικοί κόσμοι, δύο ξεχωριστές θεατρικές γλώσσες, που εξερευνούν τις αντιφάσεις, τις προσδοκίες, τις ματαιώσεις και τις λαχτάρες της ανθρώπινης ύπαρξης.

Η επανάληψη εντάσσεται στο πλαίσιο του καλλιτεχνικού προγράμματος του Εθνικού Θεάτρου 2025-2026, που φέτος αντλεί έμπνευση από τη Γλώσσα και το ευρύτερο δίκτυο που αυτή διαμορφώνει, υπό τον τίτλο «Γλώσσα τρέχουσα άμυαλα λαλεί».

Από τον Γκαίτε στον Μάρλοου και τον ντε Σαντ, από τον Φρόιντ στον Γιουνγκ, ο Φάουστ του Άρη Μπινιάρη είναι μια παράσταση έντονης μουσικότητας για τη δριμεία σύγκρουση ανάμεσα στο σώμα και το πνεύμα, το βίωμα και τη γνώση, το απολλώνιο και το διονυσιακό, και την αγωνιώδη προσπάθεια του ανθρώπου να βρει το νόημα της ύπαρξης και τη λύτρωση.

Η μετάφραση είναι του Ιωάννη Ν. Θεοδωρακόπουλου, ενώ η διασκευή και η σκηνοθεσία υπογράφονται από τον Άρη Μπινιάρη. Τα σκηνικά, τα κοστούμια και οι μάσκες είναι του Πάρι Μέξη, η μουσική και ο ηχητικός σχεδιασμός του Τζεφ Βάγγερ, η χορογραφία της Φαίδρας Νταϊόγλου, οι φωτισμοί της Στέλλας Κάλτσου και οι φωνητικές συνθέσεις της Μαρίσσας Μπίλη. Σύμβουλος δραματουργίας είναι η Νεφέλη Παπαναστασοπούλου και δραματολόγος της παράστασης η Έρι Κύργια.

Βοηθός σκηνοθέτη είναι η Γκέλυ Πεντεφού, βοηθοί σκηνογράφου και ενδυματολόγου η Μαριάνθη Ράδου και η Δέσποινα Μαρία Ζαχαρίου, βοηθός φωτίστριας η Ιφιγένεια Γιαννιού. Τον σχεδιασμό κομμώσεων υπογράφει ο Κωνσταντίνος Κολιούσης και τον σχεδιασμό μακιγιάζ η Όλγα Φαλέιτσικ, ενώ το artwork και το τρέιλερ της παράστασης είναι του Χρήστου Συμεωνίδη, ο οποίος υπογράφει και τις φωτογραφίες της παράστασης.

Στην πρώτη διανομή έπαιξαν, με αλφαβητική σειρά, οι Μιχάλης Βαλάσογλου, Μπάμπης Γαλιατσάτος, Ηλέκτρα Καρτάνου, Νάντια Κατσούρα, Μάριος Κρητικόπουλος, Μαριάννα Μαθιά, Μαρία Μαντά, Ιωάννα Μαυρέα, Λένα Μποζάκη, Άρης Νινίκας, Βασίλης Παπαδόπουλος, Στέφανος Πίττας, Κωνσταντίνα Τάκαλου, Ειρήνη Τσέλλου, Αλεξάνδρα Χασάνη και Γιλμάζ Χουσμέν.

Στον πρώτο κύκλο οι παραστάσεις δίνονταν Τετάρτη και Κυριακή στις 18.00, Πέμπτη και Παρασκευή στις 21.00 και Σάββατο στις 18.00 και στις 21.00. Στον δεύτερο χρόνο οι παραστάσεις δίνονται στην Κεντρική Σκηνή του Κτηρίου Τσίλλερ, Τετάρτη και Κυριακή στις 18.00 και Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 21.00. Η διάρκεια είναι 90 λεπτά και η παράσταση προτείνεται για θεατές άνω των 16 ετών.

Στο πλαίσιο του ίδιου κύκλου, ο «Φάουστ» παρουσιάστηκε στις 23 και 25 Μαΐου στην Κεντρική Σκηνή του Κτηρίου Τσίλλερ σε Συνθήκες Καθολικής Προσβασιμότητας, ολοκληρώνοντας τον φετινό κύκλο των παραστάσεων καθολικής προσβασιμότητας του Εθνικού Θεάτρου.

Οι παραστάσεις αυτές περιλάμβαναν διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα, υπερτιτλισμό με αποτύπωση του ηχητικού καναλιού επικοινωνίας, ακουστική περιγραφή με αποτύπωση του οπτικού περιεχομένου για ισότιμη πρόσβαση, καθώς και απτική ξενάγηση για την καλύτερη κατανόηση του περιεχομένου.

Η δράση πραγματοποιήθηκε για δεύτερη συνεχή χρονιά σε συνεργασία με την Alpha Bank, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Πολιτισμός για όλους», με την υποστήριξη της εταιρείας ATLAS E.P., η οποία παρέχει τις υπηρεσίες προσβασιμότητας. Τη θεατρική περίοδο 2024-2025 είχαν προηγηθεί, στο ίδιο πλαίσιο, «Τα γενέθλια» της Ζωρζ Σαρή σε σκηνοθεσία Δημήτρη Αγαρτζίδη και Δέσποινας Αναστάσογλου και «Το σχολείο των γυναικών» του Μολιέρου σε σκηνοθεσία Αλέξανδρου Μυλωνά.

Τον υπερτιτλισμό για λόγους προσβασιμότητας υπογράφει ο Ηλίας Κατσιγιάννης και τη διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα οι Ολίβιος Κοσμάτος και Έλενα Ζορογιαννίδη. Την οργάνωση παραγωγής προσβασιμότητας, την προετοιμασία υπηρεσιών, την ακουστική περιγραφή, την απτική περιήγηση και τη μελέτη μουσικής υπογράφει η Εμμανουέλα Πατηνιωτάκη.