Ο Μπίλι Γουάιλντερ (22 Ιουνίου 1906 - 27 Μαρτίου 2002) ήταν Αυστροαμερικανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος, παραγωγός, καλλιτέχνης, και δημοσιογράφος, του οποίου η καριέρα διήρκεσε περισσότερο από 50 χρόνια. Θεωρείται ως ένας από τους πιο ιδιοφυείς σκηνοθέτες της χρυσής εποχής του Χόλυγουντ, λόγω της ευρείας γκάμας ταινιών που σκηνοθέτησε. Η βράβευσή του με τρία Όσκαρ τόσο για την παραγωγή, όσο και για τη σκηνοθεσία και τη συγγραφή του σεναρίου της ταινίας Η Γκαρσονιέρα (The Apartment, 1960), τον κατέστησε ως έναν από τους μόλις πέντε καλλιτέχνες, που έχουν καταφέρει αυτό το επίτευγμα.
Ο Ουάιλντερ άρχισε να ασχολείται με τη συγγραφή σεναρίου ενώ ζούσε στο Βερολίνο στα τέλη της δεκαετίας του 1920. Μετά την άνοδο του Αδόλφου Χίτλερ, ο Ουάιλντερ, ο οποίος ήταν Εβραίος, έφυγε για το Παρίσι, όπου έκανε το σκηνοθετικό του ντεμπούτο με την ταινία Ο κακός δρόμος (Mauvaise graine, 1934). Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο Χόλιγουντ και το 1939 είχε την πρώτη του επιτυχία στο Χόλιγουντ με τη συμμετοχή του στη συγγραφή του σεναρίου της σατιρικής ταινίας του Ερνστ Λιούμπιτς Νινότσκα (Ninotcha).
Πρώτη σκηνοθετική απόπειρα του Ουάιλντερ στο Χόλιγουντ ήταν με την ταινία Υπερφυσική Μπεμπέκα (The Major And The Minor, 1942), ενώ η σκηνοθεσία του φιλμ νουάρ Κολασμένη αγάπη (Double Indemnity) δυο χρόνια αργότερα του χάρισε την πρώτη του υποψηφιότητα για όσκαρ σκηνοθεσίας. Το 1945 ο Ουάιλντερ κέρδισε όσκαρ σκηνοθεσίας καθώς και όσκαρ διασκευής σεναρίου για την ταινία Το Χαμένο Σαββατοκύριακο (The Lost Weekend) και το 1950 συνέγραψε και σκηνοθέτησε τη θρυλική ταινία Η Λεωφόρος της Δύσης (Sunset Boulevard).
Από τα μέσα της δεκαετίας του '50 ο Ουάιλντερ γύριζε κυρίως κωμωδίες. Μερικές από τις σημαντικότερες ταινίες του, εκείνης της περιόδου, είναι οι: Γλυκειά μου Σαμπρίνα (Sabrina, 1954), Εφτά χρόνια φαγούρας (The Seven Year Itch, 1955), Μερικοί το προτιμούν καυτό (Some Like It Hot, 1959) και Η Γκαρσονιέρα (The Apartment, 1960). Δεκατέσσερις από τους ηθοποιούς που σκηνοθέτησε ο Ουάιλντερ προτάθηκαν για όσκαρ. Το 1986 τιμήθηκε για την προσφορά του στην έβδομη τέχνη από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου. Τιμήθηκε επίσης με το Irving G. Thalberg Memorial Award το 1988 και με το Εθνικό Μετάλλιο των Τεχνών το 1993.
Το πρωτοπόρο ύφος του Ουάιλντερ σε συνδυασμό με τα αμφιλεγόμενα θέματα που πραγματεύτηκε σε κάποιες από τις ταινίες του, διεύρυναν το φάσμα του αποδεκτού και συνετέλεσαν τόσο στην εξέλιξη του αμερικανικού κινηματογράφου, όσο και στην αφύπνιση του κοινού.
ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΗ ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ
1934 Ο κακός δρόμος (Mauvaise Graine)
1943 Κατάσκοποι του Αλαμέιν (Five Graves to Cairo)
1944 Κολασμένη αγάπη (Double Indemnity)
1945 Το Χαμένο Σαββατοκύριακο (The Lost Weekend)
1948 Το βαλς του αυτοκράτορα (The Emperor Waltz)
1948 Φλόγα και πάθος (A Foreign Affair)
1950 Η Λεωφόρος της Δύσης (Sunset Boulevard)
1951 Το τελευταίο ατού (Ace in the Hole)
1953 Ο καταδότης του θαλάμου (17 Stalag 17)
1954 Γλυκειά μου Σαμπρίνα (Sabrina)
1955 Εφτά χρόνια φαγούρας (The Seven Year Itch)
1957 Αριάν (Love in the Afternoon)
1957 Μάρτυς κατηγορίας (Witness for the Prosecution)
1959 Μερικοί το προτιμούν καυτό (Some Like It Hot)
1960 Η Γκαρσονιέρα (The Apartment)
1961 Ένα... Δύο... Τρία (One, Two, Three)
1963 Η τροτέζα (Irma la Douce)
1964 Φίλησέ με, κουτέ (Kiss Me, Stupid)
1966 Ένας υπέροχος απατεώνας (The Fortune Cookie)
1972 Αβάντι! (Avanti!)
1974 Η πρώτη Σελίδα (The Front Page)
1978 Φαιδώρα (Fedora)
