Η όπερα αυτή αποτελεί ορόσημο στην ιταλική, αλλά και στη διεθνή μουσική ιστορία. Γνωστή για την περίφημη σκηνή του θριάμβου (Β΄ Πράξη), εστιάζει εξίσου στα συναισθήματα των πρωταγωνιστών: του γενναίου Ρανταμές και των δύο παθιασμένων γυναικών που τον διεκδικούν, της Αΐντας και της Αμνέριδας.

Το ποιητικό κείμενο της τετράπρακτης όπερας υπογράφει ο Αντόνιο Γκισλαντσόνι, που βασίστηκε σε σενάριο του Ωγκύστ Μαριέτ. Η δράση εκτυλίσσεται στην Αίγυπτο, συγκεκριμένα στη Μέμφιδα και στις Θήβες, την εποχή ισχύος των φαραώ. Η Αΐντα, κόρη του Βασιλιά της Αιθιοπίας, είναι σκλάβα της Αμνέριδας, δηλαδή της κόρης του Βασιλιά της Αιγύπτου. Και οι δύο γυναίκες αγαπούν τον Ρανταμές, αρχιστράτηγο των Αιγυπτίων, ο οποίος επιστρέφει νικητής από τον πόλεμο κατά των Αιθιόπων.
Υποκύπτοντας στις πιέσεις του πατέρα της, η Αΐντα εκμαιεύει από τον ερωτευμένο Ρανταμές ένα στρατιωτικό μυστικό. Εξοργισμένη, η Άμνερις τον κατηγορεί για προδοσία. Στη συνέχεια προσπαθεί να τον σώσει, αλλά μάταια: Ο Ρανταμές καταδικάζεται από το ιερατείο να ταφεί ζωντανός σε μία υπόγεια κρύπτη. Εκεί έχει κρυφτεί η Αΐντα, επιθυμώντας να πεθάνει στο πλευρό του αγαπημένου της.

Η Αΐντα παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Όπερα του Καΐρου στις 24 Δεκεμβρίου 1871 σε μουσική διεύθυνση του συνθέτη και κοντραμπασίστα Τζοβάννι Μποττεζίνι. Στις 8 Φεβρουαρίου 1872 πραγματοποιήθηκε στη Σκάλα του Μιλάνου η πανευρωπαϊκή πρεμιέρα της όπερας. Από την Εθνική Λυρική Σκηνή η Αΐντα πρωτοπαρουσιάστηκε το 1958, όταν εγκαινιάστηκε το σημερινό Θέατρο Ολύμπια.