O Τζον Χέρντον Μέρσερ ( Σαβάνα, Τζόρτζια, 18 Νοεμβρίου 1909, απεβ. Μπελ Ερ, Καλιφόρνια, 25 Ιουνίου 1976) ήταν Αμερικανός στιχουργός, συνθέτης και τραγουδιστής.
Υπήρξε ένας από τους δημοφιλέστερους τραγουδοποιούς του 20ού αιώνα στην Αμερική και συνιδρυτής της δισκογραφικής εταιρείας Capitol Records. Κληροδότησε περισσότερες από 1000 συνθέσεις, αρκετές για ταινίες και παραστάσεις του Μπρόντγουεϊ, και βραβεύτηκε τέσσερις φορές με Όσκαρ καλύτερου πρωτότυπου τραγουδιού. Με λεπτό χιούμορ και αξιοποιώντας την καταγωγή του από τον αμερικανικό νότο, συνέθεσε πνευματώδεις στίχους, άλλοτε πρόσχαρους και άλλοτε ρομαντικούς ή με έντονα τοπικό χρώμα.
Πολλά τραγούδια, για τα οποία έγραψε μουσική ή στίχους, περιλαμβάνονται σήμερα στις κλασικές συνθέσεις του τζαζ ρεπερτορίου, όπως τα Jeepers, Creepers! (1938), One for My Baby (and One More for the Road) (1943), Autumn Leaves (1947), Satin Doll (1953), Moon River (1961), Summer Wind (1965), κ.α.
Γεννήθηκε στη Σαβάνα της Τζόρτζια. Ο παππούς του, Τζορτζ Άντερσον Μέρσερ ο πρεσβύτερος, ήταν νομικός και υπηρέτησε ως στρατηγός κατά τη διάρκεια του αμερικανικού εμφυλίου πολέμου, από την πλευρά της Συνομοσπονδίας. Την περίοδο της ανασυγκρότησης των ΗΠΑ, συμμετείχε στη Γενική Συνέλευση της Τζόρτζια. Ο πατέρας του, Τζορτζ Άντερσον Μέρσερ ο νεότερος, εργάστηκε επίσης ως νομικός και απέκτησε τον Τζόνι Μέρσερ με τη δεύτερη σύζυγό του, Λίλιαν Μπάρμπαρα Τσιούτσεβιτς (Lillian Barbara Ciucevich), κροατικής και ιρλανδικής καταγωγής. Η παρουσία της οικογένειας της μητέρας του στη Σαβάνα χρονολογείται από τη δεκαετία του 1870. Μεγαλώνοντας σε ένα αξιοσέβαστο οικογενειακό περιβάλλον, με υψηλές διασυνδέσεις, ο Μέρσερ είχε τη δυνατότητα να λάβει την καλύτερη δυνατή εκπαίδευση και να έρθει σε επαφή με τις τέχνες και τη μουσική, στην περίοδο της λεγόμενης τζαζ εποχής, μετά το πέρας του Α' Παγκοσμίου Πολέμου και μέχρι την οικονομική ύφεση του 1929. Σύμφωνα με την οικογενειακή παράδοση, φοίτησε στη σχολή Γούντμπερι Φόρεστ, στη Βιρτζίνια. Ήδη από νεαρή ηλικία, συμμετείχε στα μουσικά δρώμενα της Σαβάνας τραγουδώντας και παίζοντας γιουκαλίλι (ukulele) στο Μικρό Θέατρο (Little Theater) της πόλης, ενώ έλαβε μέρος και σε διαγωνισμούς μουσικής.
Οικονομικές δυσχέρειες της οικογένειάς του άλλαξαν ριζικά τα σχέδια του Μέρσερ, ο οποίος αντί να φοιτήσει σε κάποιο κολέγιο αναζήτησε την τύχη του στο χώρο της βιομηχανίας του θεάματος, μετακομίζοντας στην πόλη της Νέας Υόρκης στα τέλη της δεκαετίας του 1920.
Αρχικά εργάστηκε ως ηθοποιός, αλλά σε σύντομο χρονικό διάστημα άφησε το στίγμα του συνθέτοντας μουσική και γράφοντας στίχους για παραστάσεις θιάσων του βαριετέ. Πρώτη φορά δημοσιεύτηκαν στίχοι του για το τραγούδι Out of Breath (and Scared to Death of You), το οποίο χρησιμοποιήθηκε στην παράσταση The Garrick Gaieties (1930), όπου γνώρισε επίσης τη μετέπειτα σύζυγό του Τζίντζερ Μίχαν (Ginger Meehan). Η φήμη του άρχισε να εδραιώνεται μετά τη συμμετοχή του στη μεγάλη ορχήστρα του Πολ Γουάιτμαν. Συνεργάστηκε, ως τραγουδιστής ή συνθέτης, με τους σημαντικότερους τζαζ μουσικούς της εποχής, όπως ήταν η Μπίλι Χόλιντεϊ, ο Λάιονελ Χάμπτον και ο Ντιούκ Έλινγκτον. Συγχρόνως εργάστηκε ως στιχουργός για αρκετές παραγωγές του Χόλιγουντ. Περισσότερο γνωστές είναι οι συνεργασίες του με τον Φρεντ Αστέρ και τον Μπινγκ Κρόσμπι. Το 1939 συμμετείχε στο δημοφιλές ραδιοφωνικό πρόγραμμα Carmen Caravan του Μπένι Γκούντμαν. Το 1942, μαζί με τους Μπάντι Ντεσίλβα και Γκλεν Γουόλικ, ίδρυσε τη δισκογραφική εταιρεία Capitol Records στο Χόλιγουντ, η οποία έγινε σύντομα ανταγωνιστική έναντι των τριών μεγαλύτερων εταιρειών RCA Victor, Columbia και Decca. Ο ίδιος ήταν πρόεδρος της εταιρείας και κυνηγός ταλέντων. Συνέχισε να γράφει τραγούδια για μιούζικαλ και βραβεύτηκε, ως στιχουργός, με τέσσερα Όσκαρ καλύτερου πρωτότυπου τραγουδιού για τις συνθέσεις On the Atchison, Topeka and the Santa Fe (1946), In The Cool, Cool, Cool Of The Evening (1951), Moon River (1961) και Days of Wine and Roses (1962). Κατά τη δεκαετία του 1950, η επιτυχία του ροκ εντ ρολ, αλλά και η άνθιση του μπίμποπ ιδιώματος, είχε ως αποτέλεσμα να περιοριστεί το ακροατήριο του Μέρσερ. Στις τελευταίες επιτυχίες του ανήκουν τα τραγούδια I Wanna Be Around (1962) και Summer Wind (1965) που εκτέλεσαν οι Τόνι Μπένετ και Φρανκ Σινάτρα αντίστοιχα.
Πέθανε τον Ιούνιο του 1976 και τάφηκε στη Σαβάνα. Προς τιμή του μετονομάστηκε το θέατρο της πόλης και ιδρύθηκε το Ίδρυμα Τζόνι Μέρσερ. Το αρχείο του διατηρείται σήμερα στη βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου της Τζόρτζια.
Διαβάστε
περισσότερα
