Οι «Τρωάδες» του Ευριπίδη, σε διασκευή και σκηνοθεσία Ελένης Ευθυμίου, ξεκινούν περιοδεία σε επιλεγμένους σταθμούς της Ελλάδας μετά το πέρασμά τους από το Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου. Η προπώληση των εισιτηρίων ανοίγει σήμερα.

Περισσότεροι από 8.000 θεατές παρακολούθησαν το Σάββατο 1 Αυγούστου την παράσταση του Εθνικού Θεάτρου και επιφύλαξαν αποθεωτική υποδοχή στον μεικτό θίασο ερμηνευτριών και ερμηνευτών με και χωρίς αναπηρία, καταχειροκροτώντας τους όρθιοι για περισσότερο από δέκα λεπτά. Το κατεξοχήν ανθρωποκεντρικό έργο του μεγάλου τραγικού ζωντάνεψε στην πρώτη επιδαύρια σκηνοθεσία της Ελένης Ευθυμίου, στην πιο λυρική και συλλογική του διάσταση.

Μια μέρα αργότερα, την Κυριακή 2 Αυγούστου, το Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου έγινε για πρώτη φορά στην ιστορία του προσβάσιμο και σε άτομα με αισθητηριακές αναπηρίες, οπτικές και ακουστικές. Οι «Τρωάδες» ανέβηκαν από την Πρώτη Σκηνή της χώρας ως ένα ποιητικό και βαθιά πολιτικό ανέβασμα χωρίς αποκλεισμούς, ως εγχείρημα πολιτιστικής πολιτικής και προάσπισης του δικαιώματος όλων στην ανεμπόδιστη πρόσβαση και την ισότιμη συμμετοχή στη θεατρική τέχνη.

«Για πρώτη φορά δεν προσαρμόζονται οι άνθρωποι στον χώρο, προσαρμόζεται ο χώρος ώστε να υποδεχθεί όλους τους ανθρώπους», σημειώνει η καλλιτεχνική διευθύντρια του Εθνικού Θεάτρου Αργυρώ Χιώτη. Η παράσταση της 2ας Αυγούστου προστέθηκε από το Εθνικό Θέατρο και το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου έπειτα από τη ματαίωση, για λόγους ασφαλείας εν μέσω πυρκαγιών, της προγραμματισμένης για τις 31 Ιουλίου παράστασης σε συνθήκες προσβασιμότητας.

Ένα ensemble 22 ερμηνευτριών και ερμηνευτών διαφορετικών ηλικιών, με και χωρίς αναπηρία, ανάμεσά τους μέλη της ομάδας Εν Δυνάμει, καταθέτει με ζωντανή μουσική επί σκηνής μια σκηνική αφήγηση με κέντρο τη μουσικότητα. Μέσα από τη συνύπαρξη διαφορετικών σωμάτων, φωνών και εμπειριών, η παράσταση προτείνει μια ξεχωριστή ανάγνωση για τη φρίκη και το παράλογο του πολέμου μέσα από το φίλτρο του θηλυκού σώματος, που διεκδικεί το δικαίωμα της επιλογής ακόμη και όταν βρίσκεται υπό κατοχή.

Οι Τρωάδες της Ελένης Ευθυμίου δεν είναι μόνο τα όμορφα, υγιή κορμιά των προνομιούχων γυναικών της οικογένειας του Πρίαμου που αναμένουν την τελική διαλογή. Είναι και σώματα ανήλικα, ανάπηρα, ηλικιωμένα, που ούτε πριν από τον πόλεμο αποφάσιζαν για τον εαυτό τους και σπάνια είχαν το προνόμιο της αφήγησης.

Αιχμάλωτες μετά την άλωση της πόλης τους, οι Τρωάδες αναμετρώνται και με τις δικές τους ευθύνες, όταν η σιωπηρή αποδοχή του πολέμου αποκαλύπτει τις ολέθριες συνέπειές της. Είναι πια φανερό πως ούτε οι θεοί ούτε ο μύθος ούτε η μοίρα ορίζουν τη ζωή τους.

Παρά την οδύνη και την απόγνωση μπροστά στην καταστροφή, οι ηρωίδες βιώνουν την απώλεια αλλά δεν παραδίδονται. Οι λέξεις γίνονται τα όπλα της αντίστασής τους απέναντι στη σκλαβιά και την απώλεια της ταυτότητας που τους επιφυλάσσει η νέα πραγματικότητα. Στέκουν όρθιες, βρίσκουν τη φωνή τους και σταδιακά το πένθος τους μετασχηματίζεται σε μια εύθραυστη αλλά επίμονη μορφή εξέγερσης, με την αλληλεγγύη να γίνεται η μεγαλύτερη δύναμή τους.

Τη μετάφραση υπογράφει ο Γιάννης Τσαρούχης, τα σκηνικά η Ευαγγελία Κιρκινέ, τα κοστούμια ο Άγγελος Μέντης, τη μουσική ο Λευτέρης Βενιάδης και την κίνηση ο Τάσος Παπαδόπουλος. Τους φωτισμούς σχεδιάζει η Ζωή Μολυβδά Φαμέλη και τον ήχο η Σοφία Καμαγιάννη, με σύμβουλο δραματουργίας τη Σοφία Ευτυχιάδου.

Στους βασικούς ρόλους εμφανίζονται η Λυδία Φωτοπούλου ως Εκάβη, η Εύη Σαουλίδου ως Ανδρομάχη, η Νάνσυ Σιδέρη ως Κασσάνδρα, η Βασιλική Τρουφάκου ως Ελένη, ο Αργύρης Ξάφης ως Ταλθύβιος και ο Γιώργος Χριστοδούλου ως Μενέλαος. Στους ρόλους της νεαρής Πολυξένης και του μικρού Αστυάνακτα εμφανίζονται η Άνα Τζουλάκη Χριστοδούλου και ο Μιχάλης Μήτσης.

Η περιοδεία ξεκινά στη Χίο, στο Θέατρο Αδαμάντιος Λαιμός, την Παρασκευή 21 Αυγούστου. Ακολουθούν η Θεσσαλονίκη στο Θέατρο Δάσους την Τετάρτη 26 Αυγούστου και η Καβάλα στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων το Σάββατο 29 Αυγούστου.

Τον Σεπτέμβριο η παράσταση έρχεται στην Αθήνα, στο Σχολείον της Αθήνας «Ειρήνη Παπά», στις 2, 3 και 5 Σεπτεμβρίου. Στη συνέχεια θα παρουσιαστεί στο Κορωπί, στο Ανοιχτό Θέατρο Πλατεία Δεξαμενής, την Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου, και θα κλείσει στο Θέατρο Βράχων Μελίνα Μερκούρη στον Βύρωνα, στο πλαίσιο του φεστιβάλ Στη Σκιά των Βράχων, την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου.

Για την παράσταση της 2ας Αυγούστου το Εθνικό Θέατρο είχε προβλέψει δωρεάν μετακίνηση για θεατές με αισθητηριακές αναπηρίες προς και από την Επίδαυρο, με τη δραματολόγο Εύα Σαραγά να δίνει κατά τη διαδρομή αναλυτικές πληροφορίες για την ιστορία του χώρου, το έργο του Ευριπίδη και την παράσταση, ενώ προσφέρθηκε και ταυτόχρονη διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα.

Παράλληλα, η ομάδα της liminal ανέλαβε την καθοδήγηση των θεατών με οπτική αναπηρία στα απτικά βοηθήματα που δημιουργήθηκαν ειδικά για την παράσταση: μακέτα του σκηνικού με έμφαση στις υφές και δειγματολόγιο των ενδυματολογικών επιλογών με υφάσματα και αξεσουάρ ανά ρόλο. Στους ίδιους θεατές εστάλη ηχητικό αρχείο με αναλυτικές περιγραφές, ενώ διατέθηκε και πολύπτυχο φυλλάδιο σε γραφή braille με την υποστήριξη του Κ.Ε.Α.Τ.