Αναζήτηση
Ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο μπορεί να απέσπασε υποψηφιότητα για Όσκαρ χάρη στον εμβληματικό του ρόλο στο «Taxi Driver» του 1976, ωστόσο ο ίδιος παραδέχεται πως, κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, δεν πίστευε ποτέ ότι η ταινία θα εξελισσόταν σε ένα από τα σημαντικότερα κινηματογραφικά έργα όλων των εποχών.
Σε σκηνοθεσία του Μάρτιν Σκορσέζε, το νεο-νουάρ ψυχολογικό δράμα ακολουθεί τον Τράβις Μπικλ, έναν μοναχικό οδηγό ταξί στη Νέα Υόρκη, του οποίου η ψυχική κατάσταση επιδεινώνεται σταδιακά καθώς εργάζεται στις νυχτερινές βάρδιες της πόλης. Πρωταγωνιστούν επίσης οι Τζόντι Φόστερ, Σίμπιλ Σέπαρντ, Χάρβεϊ Καϊτέλ, Πίτερ Μπόιλ και Άλμπερτ Μπρουκς.
Το «Taxi Driver» θεωρείται σήμερα μία από τις πιο επιδραστικές και πολιτισμικά σημαντικές ταινίες στην ιστορία του κινηματογράφου. Ανάμεσα στις διακρίσεις του περιλαμβάνονται ο Χρυσός Φοίνικας στο Φεστιβάλ Καννών το 1976, αλλά και τέσσερις υποψηφιότητες για Όσκαρ το 1977, μεταξύ αυτών για Καλύτερη Ταινία, Α’ Ανδρικό Ρόλο για τον Ντε Νίρο και Β’ Γυναικείο Ρόλο για τη Φόστερ.
«Δεν μπορείς ποτέ να πιστεύεις ότι αυτό που κάνεις θα έχει τέτοιο αντίκτυπο», δήλωσε ο 82χρονος ηθοποιός στο Page Six. «Δεν το σκέφτεσαι έτσι». Όπως πρόσθεσε, η επιτυχία μιας ταινίας είναι «κάτι που δεν μπορείς να ελέγξεις».
Μία από τις πιο εμβληματικές στιγμές της ταινίας είναι η σκηνή όπου ο Τράβις Μπικλ, μόνος στο διαμέρισμά του, κοιτάζει τον εαυτό του στον καθρέφτη κρατώντας όπλο και απευθύνεται σε έναν φανταστικό αντίπαλο λέγοντας τη θρυλική ατάκα: «You talkin’ to me?».
Ο Μαρτίν Σκορσέζε, δημιούργησε ένα film noir που έχει ως έκκεντρη δύναμη τον πόλεμο του Βιετνάμ, το συλλογικό τραύμα της Αμερικής, όχι επειδή μόνο ηττήθηκε, αλλά επειδή έμελλε να καθορίσει την ψυχοσύνθεση πολλών γενιών Αμερικάνων.
Ο Τράβις Μπικλ είναι βετεράνος του Βιετνάμ, ένας άνθρωπος ψυχικά τραυματισμένος, αποκομμένος από τον κοινωνικό περίγυρο και ανίκανος να επανενταχθεί σε μια κοινωνία που μοιάζει να καταρρέει. Η εμπειρία του πολέμου λειτουργεί ως αόρατο τραύμα που διαπερνά κάθε στιγμή της ταινίας. Αν και ο Σκορσέζε δεν παρουσιάζει άμεσα σκηνές από το Βιετνάμ, ο πόλεμος υπάρχει διαρκώς μέσα στον χαρακτήρα: στην αϋπνία του, στην εμμονή του με τη βία, στην αδυναμία επικοινωνίας και στη σταδιακή ψυχολογική του αποσύνθεση.
Το «Taxi Driver» καταγράφει την Αμερική μετά το Βιετνάμ ως μια κοινωνία αποπροσανατολισμένη, γεμάτη φόβο, εγκληματικότητα και ηθική παρακμή. Η Νέα Υόρκη παρουσιάζεται σχεδόν σαν ένας ζωντανός εφιάλτης: σκοτεινοί δρόμοι, πορνεία, βία, ναρκωτικά και κοινωνική αποσύνθεση. Μέσα από τα μάτια του Τράβις, η πόλη μετατρέπεται σε ένα περιβάλλον ασφυκτικό, όπου η αποξένωση και η μοναξιά κυριαρχούν.
Η νεο-νουάρ αισθητική της ταινίας παίζει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία αυτής της ατμόσφαιρας. Ο Σκορσέζε χρησιμοποιεί χαμηλούς φωτισμούς, έντονα νέον χρώματα και νυχτερινές λήψεις που κάνουν τη Νέα Υόρκη να μοιάζει ταυτόχρονα ρεαλιστική και παραμορφωμένη. Η κάμερα συχνά ακολουθεί τον Τράβις μέσα από το ταξί του, σαν ο θεατής να εγκλωβίζεται στο μυαλό του ήρωα. Παράλληλα, η μουσική του Μπέρναρντ Χέρμαν, στην τελευταία του σύνθεση πριν τον θάνατό του, συνδυάζει μελαγχολικές τζαζ με απειλητικούς ήχους, ενισχύοντας το αίσθημα ψυχικής αστάθειας.
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ταινίας είναι ότι δεν αντιμετωπίζει τον Τράβις ως παραδοσιακό ήρωα. Αντίθετα, παρουσιάζει έναν βαθιά διαταραγμένο άνθρωπο, προϊόν κοινωνικής εγκατάλειψης και πολεμικού τραύματος. Η βία που εκδηλώνει δεν εμφανίζεται ως λύτρωση, αλλά ως αποτέλεσμα μιας κοινωνίας που αδυνατεί να διαχειριστεί τους ανθρώπους που η ίδια δημιούργησε μέσα από τον πόλεμο και τη φτώχεια.
Παράλληλα, η ταινία λειτουργεί ως σχόλιο πάνω στην αμερικανική κουλτούρα της αυτοδικίας και της «κάθαρσης» μέσω της βίας. Ο Τράβις πιστεύει ότι μπορεί να «σώσει» την πόλη εξοντώνοντας ό,τι θεωρεί διεφθαρμένο, αποκαλύπτοντας έτσι τον επικίνδυνο τρόπο με τον οποίο η κοινωνική απομόνωση και ο φανατισμός μπορούν να μετατραπούν σε βίαιη δράση.
Τα κορίτσια της ταινίας λειτουργούν ως αντίρροπες δυνάμεις, αλλά και ως λύτρωση για τον πρωταγωνιστή. . Η μία, άπιαστη ξανθιά πολιτική ακτιβίστρια, θα μπορούσε να τον σώσει από το σκοτάδι, να τον κάνει πολίτη της άλλης, «γιάπικης» Νέας Υόρκης, κομμάτι της «υγιούς» μέρας. . Ωστόσο, η αδυναμία του να επικοινωνήσει ουσιαστικά μαζί της και η εμμονική του συμπεριφορά οδηγούν γρήγορα στην απόρριψη, επιβεβαιώνοντας τη βαθιά κοινωνική και συναισθηματική του ανεπάρκεια. Η άλλη είναι ανήλικη εκδιδόμενη, πυροδοτώντας στον Τράβις την ανάγκη να τη «σώσει», προκειμένου να αποκτήσει και ο ίδιος σκοπό.
Κινηματογραφικά, το «Taxi Driver» θεωρείται σταθμός για τον τρόπο με τον οποίο συνδυάζει τον ρεαλισμό δρόμου με την ψυχολογική αφήγηση. Οι εσωτερικοί μονόλογοι του Τράβις λειτουργούν σαν ημερολόγιο ενός ανθρώπου που βυθίζεται στην παράνοια, ενώ ο αργός ρυθμός της ταινίας χτίζει σταδιακά μια αίσθηση απειλής που κορυφώνεται βίαια στο φινάλε.
