Η πρεμιέρα του «Ίωνα» του Ευριπίδη, σε μετάφραση, σκηνοθεσία και δραματουργική επεξεργασία του Θωμά Μοσχόπουλου, πλησιάζει στη Λευκωσία αύριο, 16 Ιουλίου, ενώ η νέα παραγωγή του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου θα κλείσει φέτος τα Επιδαύρια στις 28 και 29 Αυγούστου. Με αφορμή την επικείμενη πρεμιέρα, δόθηκαν στη δημοσιότητα οι πρώτες φωτογραφίες από την παράσταση, που προσφέρουν μια πρώτη ματιά στη σκηνική πρόταση, στα σκηνικά και τα κοστούμια του Βασίλη Παπατσαρούχα και στον θίασο και τον χορό επί σκηνής.

Πρόκειται για την επιστροφή του σπουδαίου κυπριακού οργανισμού στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, με μια παραγωγή που φέρνει επί σκηνής ένα από τα λιγότερα παιγμένα έργα του Ευριπίδη. Ο Ίων κινείται στο μεταίχμιο μεταξύ τραγικού και κωμικού, μύθου και ρεαλισμού, μυστικισμού και σκεπτικισμού, θέτοντας στο επίκεντρο το ζήτημα της ταυτότητας και του ανήκειν και συνομιλώντας άμεσα με τη σύγχρονη εμπειρία.

«Ο Ίων, ως σύλληψη και ως δομή, είναι πιο κοντά στην κωμωδία παρά στην τραγωδία. Είναι σαν να άφησε ο Ευριπίδης κάτι ορθάνοιχτο, μια δυναμική, που θα μετασχηματιζόταν αργότερα», σημειώνει ο σκηνοθέτης.

Η πλοκή φέρνει στο φως τις αντιθέσεις ανάμεσα στο ιδιωτικό και το δημόσιο, πραγματευόμενη έννοιες όπως η ταυτότητα, η νομιμότητα, η πάλη των τάξεων, η εξαπάτηση, η σεξουαλική βία και η ηθική θεών και αρχόντων. Ο Ευριπίδης δεν εστιάζει σε ηρωικούς άρχοντες, αλλά τοποθετεί στο επίκεντρο μία κακοποιημένη γυναίκα και το νόθο παιδί της, εκθέτοντας την αθέατη πλευρά και τους ηθικούς συμβιβασμούς των ευγενών, ενώ αμφισβητεί ευθέως την άμεμπτη εικόνα των θεών.

Η δράση εκτυλίσσεται στο ιερό μαντείο του Απόλλωνα στους Δελφούς, όπου καταφθάνουν η Κρέουσα, κόρη του μυθικού ιδρυτή της Αθήνας Ερεχθέα, και ο σύζυγός της Ξούθος, αναζητώντας χρησμό έπειτα από χρόνια ατεκνίας. Ο Απόλλωνας αποκαλύπτει ψευδώς στον Ξούθο πως ο πρώτος νέος που θα συναντήσει βγαίνοντας από το ιερό είναι γιος του. Ο νέος αυτός είναι ο Ίων, υπηρέτης του ναού άγνωστης καταγωγής, μεγαλωμένος στους Δελφούς υπό την προστασία του θεού.

Η αλήθεια είναι πολύ πιο σκοτεινή: ο Ίων είναι παιδί της Κρέουσας και του Απόλλωνα, καρπός μιας βίαιης ένωσης που εκείνη έχει προσπαθήσει να θάψει στη σιωπή. Καθώς οι αποκαλύψεις διαδέχονται η μία την άλλη, η Κρέουσα έρχεται αντιμέτωπη με το τραύμα, την οργή και την αίσθηση αδικίας που τη συνοδεύουν όλα αυτά τα χρόνια, ενώ το έργο κορυφώνεται με την αναγνώριση μητέρας και γιου και με την παρέμβαση της Αθηνάς, που αποκαθιστά την τάξη και προαναγγέλλει το μέλλον του Ίωνα.

Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους βρίσκονται η Στέλα Φυρογένη ως Κρέουσα, ο Νεοκλής Νεοκλέους ως Ξούθος και ο Γιάννης Τσουμαράκης στον ρόλο του Ίωνα. Τα σκηνικά και τα κοστούμια υπογράφει ο βραβευμένος, σταθερός συνεργάτης του σκηνοθέτη, Βασίλης Παπατσαρούχας, τη μουσική συνθέτει και ερμηνεύει ζωντανά επί σκηνής η καλλιτέχνις από τη Λευκωσία Αναστασία Δημητριάδου (Nama Dama), ενώ την κίνηση και τη χορογραφία υπογράφει ο Φώτης Νικολάου.

Σε αντίθεση με την ευριπίδεια τραγωδία, όπου ο χορός αποτελείται αποκλειστικά από τις θεραπαινίδες της Κρέουσας, η σκηνική πρόταση που θα δούμε στην Επίδαυρο έχει μεικτό χορό, μια επιλογή που αναδεικνύει τη σκηνοθετική ανάγνωση του έργου.

Ο Θωμάς Μοσχόπουλος, με σταθερά επιλεκτική παρουσία στην Επίδαυρο όλα αυτά τα χρόνια, επιστρέφει φέτος στο αργολικό θέατρο επιλέγοντας ένα έργο ασυνήθιστο και βαθιά ανθρωποκεντρικό. Ο Ίων αποτελεί την τέταρτη σκηνοθεσία του εκεί, μετά την Άλκηστη το 2009, τις Τραχίνιες το 2013 και την Ιφιγένεια εν Ταύροις το 2018, και τη δεύτερη συνεργασία του με τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου, μετά τον «Επιθεωρητή» του Νικολάι Γκόγκολ που παρουσιάστηκε με μεγάλη επιτυχία στη Λευκωσία τη σεζόν 2025-26.