
Ήταν ελαφρόμυαλη ή έξυπνη η Μέριλιν Μονρόε; Είχε στρατηγική και πλάνο ή ήταν κατασκευή του Χόλιγουντ; Διέθετε υποκριτικό ταλέντο ή έγινε σταρ απλώς επειδή ήταν όμορφη; Αυτά τα διαχρονικά ερωτήματα ακόμη δεν έχουν βρει απαντήσεις, παρότι έχουν ειπωθεί σχεδόν τα πάντα για το άστρο της Μέριλιν. Η απόδειξη ότι ο μύθος της είναι πιο ισχυρός από ποτέ σχετίζεται με τα αμέτρητα φιλμ που γυρίστηκαν για εκείνη, αρχής γενομένης το 1976 με το τηλεοπτικό «Goodbye Norma Jean» του Λάρι Μπιουκάναν, με τη Μίστι Ρόου ως Μονρόε στη νεανική εποχή της προτού ακόμη γίνει διάσημη, έως το πολυσυζητημένο «Blonde» (2022) του Αντριου Ντόμινικ με την Ανα ντε Αρμας να οδηγεί το άστρο της Νόρμα Τζιν σε σκληρά δραματικά γεγονότα από τη ζωή της (το σενάριο βασίζεται στο ομότιτλο μυθιστόρημα της Τζόις Κάρολ Οουτς) που λίγοι φαντάζονταν πως θα τα βλέπαμε κάποτε στην οθόνη.
Σε ΗΠΑ και Ευρώπη
Φέτος έχουν προγραμματιστεί αρκετά αφιερώματα για την Αμερικανίδα σταρ. Το Χόλιγουντ επιφυλάσσει την έκθεση «Marilyn Monroe: Hollywood Icon» που εγκαινιάζεται στις 31/5 στο Academy Museum of Motion Pictures του Λος Αντζελες και θα διαρκέσει μέχρι τις 28/2/2027. Εκτός από τις προβολές των σημαντικότερων ταινιών της με το «Οι άντρες προτιμούν τις ξανθές» να εγκαινιάζει την έκθεση στο David Geffen Theatre, θα παρουσιαστούν εκατοντάδες αυθεντικά αντικείμενα (αφίσες, φωτογραφίες, προσωπικά είδη και κυρίως χειρόγραφα όπου κατέγραφε σκέψεις και συναισθήματα ακόμη και σε σημειωματάρια ξενοδοχείων), μερικά από τα οποία βλέπουν για πρώτη φορά το φως τη δημοσιότητας.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο χώρος με τα κινηματογραφικά κοστούμια, με το φημισμένο ροζ φόρεμα από την ίδια ταινία να κλέβει την παράσταση. Η έκθεση σκοπεύει να αναδείξει την καλλιτεχνική πλευρά της ηθοποιού, που ενδιαφερόταν ουσιαστικά για τα πρότζεκτ που αναλάμβανε, καθώς και την τραγική πλευρά της προσωπικής ζωής της. Αρκετοί τομείς της έκθεσης αφορούν φυσικά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάστηκε βήμα βήμα το ίματζ της πλατινέ ξανθιάς. Κάποιοι εξ αυτών εμβαθύνουν στη σχέση με την καταστροφική μητέρα που έπασχε από σχιζοφρένεια και είχε αποπειραθεί να δολοφονήσει τη Μέριλιν όταν ήταν μικρή, αλλά και με τους άντρες της ζωής της. Αγνωστο πάντως παραμένει αν οι επιμελητές της έκθεσης θα αφιερώσουν ειδικό χώρο στη σχέση της με τον JFK και τις περίεργες συνθήκες του θανάτου της.
Για τα 100 χρόνια από τη γέννησή της (1η Ιουνίου 1926) προγραμματίζεται επίσης η πολυμεσική έκθεση «Marilyn – The Immersive Experience» στο Λος Αντζελες, που αποδεικνύει ότι η Μέριλιν είναι το διαχρονικό σύμβολο ομορφιάς, δύναμης και γοητείας στην ιστορία του κινηματογράφου. Η έκθεση έχει στηθεί ως διαδραστικό κινηματογραφικό ταξίδι με έμφαση στις πιο σημαντικές στιγμές, τις προσωπικές ιστορίες κ.λπ.
Στην Ευρώπη το British Film Institute επιμελείται μια ρετροσπεκτίβα με τίτλο «Marilyn Monroe: Self-Made Star» (1/6- 31/7) που εστιάζει στις ικανότητες της δυναμικής και διαισθητικής ερμηνεύτριας, η οποία ήξερε πώς να χρησιμοποιεί την ευφυΐα, τη σωματικότητα και το στιλ ως εκφραστικά όργανα της προσεκτικά σχεδιασμένης εικόνα της. Η επίσης λονδρέζικη έκθεση «Marilyn Monroe: A Portrait» στο National Portrait Gallery (4/6 -6/9) περιλαμβάνει αρκετά προσωπικά αντικείμενά της (αγαπημένα βιβλία της, χειρόγραφα, ρούχα κ.λπ.) καθώς και πορτρέτα της ή έργα τέχνης που υπογράφουν κορυφαίοι φωτογράφοι και καλλιτέχνες (Αντι Γουόρχολ, Ροζαλίν Ντρέξλερ, Μαρλέν Ντιμάς με το μακάβριο έργο της «Dead Marilyn», Τζέιμς Γκιλ κ.ά.).
Μέσω όλων των εκδηλώσεων για τη Μονρόε επιχειρείται να ανακαλυφθεί το αυθεντικό πρόσωπο μιας σπάνιας γυναίκας που πάλευε μια ζωή να πείσει για την αξία της
Η παριζιάνικη Cinematheque Francaise συμμετέχει στους εορτασμούς με μια έκθεση (8/4 έως 26/7) που αποκαθιστά το όνομα της Μέριλιν μέσω αρχειακού υλικού το οποίο συνδυάζει τη χολιγουντιανή λάμψη με το όραμα του καταραμένου καλλιτέχνη που επιθυμεί να αλλάξει τη μοίρα του. Στα εκθέματα, που βασίζονται σε άρθρα του σκανδαλοθηρικού τύπου αλλά και σε πλάνα ταινιών, αναδεικνύεται η υποκριτική στόφα της παράλληλα με το πώς λοιδορείται και αποδομείται ουσιαστικά η καλλιτέχνιδα από τις φυλλάδες της εποχής.
Τέλος, στο ολλανδικό Χάαρλεμ διοργανώνεται από 30/5 έως 7/6 το «MM100 Festival», μια πολυθεματική διοργάνωση όπου η Μέριλιν προσεγγίζεται ως πολιτισμικό φαινόμενο με προβολές ταινιών, διαλέξεις, μουσικές εκδηλώσεις, εκθέσεις φωτογραφίας και αντικειμένων, όπου αναδεικνύεται η προσωπικότητα της καλλιτέχνιδας που αμφισβήτησε το σύστημα των στούντιο και έγινε η πρώτη γυναίκα από την εποχή του βωβού κινηματογράφου που ίδρυσε τη δική της εταιρεία παραγωγής.
Το αυθεντικό πρόσωπο
Μέσω όλων των παραπάνω εκθέσεων επιχειρείται στην εκατονταετηρίδα της γέννησής της Μέριλιν Μονρόε να ανακαλυφθεί το αυθεντικό πρόσωπο μιας σπάνιας γυναίκας που πάλευε μια ζωή να πείσει για την αξία της. Μιας γυναίκας που συμμετείχε μεν ενεργά στην κατασκευή της εικόνας του απόλυτου sex symbol, αλλά όταν κουράστηκε και προσπάθησε να βρει τη δική της καλλιτεχνική φωνή το Χόλιγουντ δεν της το επέτρεψε, τοποθετώντας τη μόνιμα στον βωμό του σκεύους ηδονής των αντρών και φωτίζοντας διαρκώς το προφίλ της ανασφαλούς ηθοποιού που λησμονούσε μονίμως τα λόγια της στις ταινίες και πάλευε συχνά με την κατάθλιψη.
Τα αφιερώματα αυτά έρχονται να αφηγηθούν μια διαφορετική και πιθανότατα πιο ρεαλιστική ιστορία. Ναι, η Μέριλιν ήταν η χυμώδης σέξι σταρ, ταυτόχρονα όμως ήταν και η σκεπτόμενη, ευαίσθητη και δυναμική ηθοποιός που προσπάθησε να δείξει το αληθινό πρόσωπό της, αλλά δεν τα κατάφερε.