Δύο νέα CD με έργα του Γιώργου Κουμεντάκη κυκλοφορούν διεθνώς, φέρνοντας τη μουσική του σε δύο από τα πιο αναγνωρίσιμα δισκογραφικά περιβάλλοντα της σύγχρονης και της λόγιας μουσικής. Το πιανιστικό έργο «Μεσόγειος έρημος», με ερμηνευτή τον διεθνούς φήμης πιανίστα Στέφανο Θωμόπουλο, κυκλοφορεί από την αυστριακή KAIROS, ενώ το «Point of No Return», με τέσσερις συνθέσεις του, κυκλοφορεί παγκοσμίως από την Da Vinci Classics.

Στο «Point of No Return» συμμετέχουν η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, το Osmosis Saxophone Quartet, ο σαξοφωνίστας Θεόφιλος Σωτηριάδης και ο πιανίστας Βασίλης Βαρβαρέσος, ενώ το έργο «The Pedal Tone of a Middle-Aged Man» διευθύνει ο Κωνσταντίνος Τερζάκης.

Ο κύκλος «Μεσόγειος έρημος» φέρνει την πιανιστική γραφή του συνθέτη σε πρώτο πλάνο. Πρόκειται για μια σπάνια συνάντηση λεπτότητας, ευαισθησίας, διανοητικής συμπύκνωσης και βαθιάς συνθετικής συνοχής. Το έργο αποτελείται από 22 κομμάτια εμπνευσμένα από τη μεσογειακή χλωρίδα και πανίδα και προσφέρει έναν ηχητικό χάρτη του μεσογειακού τοπίου, με αφετηρία τη σχέση του σύγχρονου ανθρώπου με το φυσικό του περιβάλλον.

Φυτά, έντομα, ψάρια και πουλιά της περιοχής αναδεικνύονται σε πρωταγωνιστές της μουσικής αφήγησης, φορείς συναισθημάτων και συμβολισμών, υπερβαίνοντας την περιγραφική και νατουραλιστική τους διάσταση και αποκτώντας μια σχεδόν αρχετυπική υπόσταση. Εικόνες και αισθήσεις βαθιά εγγεγραμμένες στο συλλογικό ασυνείδητο μεταπλάθονται σε έναν ποιητικό στοχασμό για τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση.

Στο άλμπουμ ξεχωρίζουν αντιπροσωπευτικά έργα του συνθέτη από διαφορετικές δημιουργικές περιόδους, προσφέροντας μια συνολική εικόνα της εξέλιξης του πιανιστικού του έργου. Από την πολυεπίπεδη, πυκνή γραφή του «Σύμμολπα» έως την απλότητα και την καθαρότητα του «The Silk Road» και από τη συνάντηση λόγου και μουσικής στη «Mantinada for Piano» έως το «The Cormorant of Iannis Xenakis», διαγράφεται ένας κόσμος όπου η σύγχρονη μουσική γραφή συνομιλεί με τη μνήμη, την προφορικότητα και τις πολλαπλές υφές του μεσογειακού πολιτισμού.

Η μουσική γλώσσα του Γιώργου Κουμεντάκη διακρίνεται για την οργανική αφομοίωση διαφορετικών μουσικών και αισθητικών καταβολών σε ένα απολύτως προσωπικό ιδίωμα. Η πολυφωνική γραφή του Μπαρόκ και ο πλούτος των αναγεννησιακών συνηχήσεων συναντούν τη μινιμαλιστική οικονομία και την ιμπρεσιονιστική διαχείριση του ηχοχρώματος, με τη μουσική του να παραμένει βαθιά συνδεδεμένη με τις μεσογειακές της ρίζες.

Καθοριστική για την ανάδειξη του πιανιστικού κόσμου του δίσκου είναι η συμβολή του Στέφανου Θωμόπουλου. Ο Ελληνογάλλος πιανίστας είναι γνωστός για τη δημιουργική του προσέγγιση που γεφυρώνει το κλασικό ρεπερτόριο με τη σύγχρονη δημιουργία, έχει εμφανιστεί σε σημαντικές αίθουσες και φεστιβάλ ανά τον κόσμο και είναι καθηγητής και συντονιστής του τμήματος πιάνου του Περιφερειακού Ωδείου της Νίκαιας στη Γαλλία. Όπως αναφέρει για τον δίσκο, πρόκειται για έναν «μικρόκοσμο μεσογειακών ήχων, μορφών και ψυχών, που αποδίδονται με εσωτερική ακρίβεια και αφοσίωση», αφιερωμένο «στη μοναδική φωνή του Γιώργου Κουμεντάκη».

Η KAIROS, από την ίδρυσή της το 1999, έχει καθιερωθεί ως μία από τις σημαντικότερες δισκογραφικές στον χώρο της σύγχρονης μουσικής, με συνεργασίες με δημιουργούς όπως οι Kaija Saariaho, Salvatore Sciarrino, Morton Feldman, Luigi Nono και Olga Neuwirth, καθώς και με ορχήστρες όπως οι Berliner Philharmoniker, London Symphony Orchestra και Wiener Philharmoniker.

Το «Point of No Return» συγκεντρώνει τέσσερα έργα με κοινό άξονα την ελληνική μουσική παράδοση, την οποία ο συνθέτης επανερμηνεύει μέσα από τη σύγχρονη μουσική του γλώσσα. Άλλοτε αντλεί αυτούσια παραδοσιακά θέματα και άλλοτε ανασυνθέτει τις μνήμες και τα ίχνη τους, με το σαξόφωνο να λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος, διατρέχοντας έργα διαφορετικής κλίμακας, από την ορχήστρα εγχόρδων έως το κουαρτέτο σαξοφώνων και το σόλο σαξόφωνο.

Το «The Pedal Tone of a Middle-Aged Man», Κοντσέρτο αρ. 4 για πιάνο, κουαρτέτο σαξοφώνων και ορχήστρα εγχόρδων, επικεντρώνεται στη δημιουργική αξιοποίηση του βυζαντινού ισοκρατήματος, μέσα στο οποίο ο συνθέτης υφαίνει μια αυτοβιογραφική αφήγηση για τη μετάβαση από τη νεότητα στη μέση ηλικία. Στο «Typewriter Tune» για κουαρτέτο σαξοφώνων μεταπλάθεται ο καππαδοκικός χορός Κόνιαλι, με αποδέκτη την ταινία «Faces» του Τζον Κασσαβέτη.

Στο «Forget Me Not» για σόλο άλτο σαξόφωνο, ο Κουμεντάκης αξιοποιεί στοιχεία από τον τσάμικο και πραγματεύεται τη μνήμη και την εύθραυστη φύση των ανθρώπινων σχέσεων. Το ομώνυμο «Point of No Return», σε μεταγραφή για κουαρτέτο σαξοφώνων από τον Αντώνη Φωτιάδη, βασίζεται σε δύο εμβληματικά σμυρναίικα τραγούδια και δημιουργεί έναν ποιητικό διάλογο ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση.

Το Osmosis Saxophone Quartet ιδρύθηκε το 2022 από τους Χρίστο Ζένιο, Αντώνη Φωτιάδη, Θεόφιλο Σωτηριάδη και Γιάννη Μυράλη, με στόχο την ανάδειξη του ρεπερτορίου για κουαρτέτο σαξοφώνων. Η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, με καλλιτεχνικό διευθυντή τον Σίμο Παπάνα, διαθέτει σημαντική δισκογραφική παρουσία με εταιρείες όπως οι EMI, BIS, NAXOS και Deutsche Grammophon, ενώ η Da Vinci Classics, που ιδρύθηκε το 2015 στην Οσάκα, ξεχωρίζει για την ανάδειξη σπάνιου και ανεξερεύνητου ρεπερτορίου.

Ο Γιώργος Κουμεντάκης είναι ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες συνθέτες, με έργο που εκτείνεται από τη συμφωνική μουσική και τη μουσική δωματίου έως την όπερα, το θέατρο, τον χορό και τις εικαστικές εγκαταστάσεις. Η διεθνής του πορεία ξεκίνησε το 1985, όταν ο Γκιέργκι Λίγκετι του ανέθεσε τη σύνθεση του «Σύμμολπα 5», ενώ ακολούθησαν συνεργασίες με σύνολα όπως το Ensemble InterContemporain, το Xenakis Ensemble και το Kronos Quartet, που του ανέθεσε το «Point of No Return» το 2008.

Η δεκαετής έρευνά του πάνω στην παραδοσιακή μουσική, μέσα από τους κύκλους «Μελωδίες γραφομηχανής» και «Ισοκρατήματα», ολοκληρώθηκε με τη σύνθεση της όπερας «Η Φόνισσα» το 2014, ανάθεση της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Από το 2017 είναι ο μακροβιότερος καλλιτεχνικός διευθυντής στην 86χρονη ιστορία της ΕΛΣ, ενώ η συνεργασία του με τον Δημήτρη Παπαϊωάννου κορυφώθηκε με τις Τελετές Έναρξης και Λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας το 2004.