
Από αρχαιοτάτων χρόνων, το θέατρο εντοπίζεται στις ανθρώπινες κοινωνίες και πολιτισμούς. Μέχρι και σήμερα, αποτελεί μια ύψιστη μορφή τέχνης, η οποία θίγει ζητήματα της ανθρώπινης ύπαρξης, όπως τα κοινωνικά στρώματα, ο πόλεμος, η αγάπη, το μίσος, η θρησκεία, κ.λπ.
Η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου είναι η μέρα που τιμάται αυτή η μορφή τέχνης, η οποία μας ψυχαγωγεί, μας συγκινεί, μας διδάσκει και μας αλλάζει.
Η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου καθιερώθηκε το 1961 από το Διεθνές Ινστιτούτο Θεάτρου (ITI) και τιμήθηκε για πρώτη φορά στις 27 Μαρτίου 1962, την ημερομηνία έναρξης της σεζόν του «Θεάτρου των Εθνών» στο Παρίσι. Έκτοτε, κάθε χρόνο την ημερομηνία αυτή, η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου τιμάται σε παγκόσμια κλίμακα.
Το Διεθνές Ινστιτούτο Θεάτρου αποτελεί μια διεθνή μη κυβερνητική οργάνωση, η οποία ιδρύθηκε το 1948 από την UNESCO και τη διεθνή θεατρική κοινότητα.
Σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Θεάτρου, οι στόχοι της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου συνοψίζονται ως εξής:
Η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου τιμάται με διάφορες εθνικές και διεθνείς θεατρικές εκδηλώσεις που σηματοδοτούν την περίσταση, ενώ πολλές εκδηλώσεις έχουν τοπικό χαρακτήρα με σκοπό να επιστήσουν την προσοχή στο θέατρο.
Μία από τις πιο δημοφιλείς δράσεις που συνδέονται με την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου είναι η κοινοποίηση του Διεθνούς Μηνύματος της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου, μέσω του οποίου, κατόπιν πρόσκλησης του Διεθνούς Ινστιτούτο Θεάτρου, μια προσωπικότητα παγκόσμιας εμβέλειας μοιράζεται τις σκέψεις της σχετικά με το θέμα του Θεάτρου και ενός Πολιτισμού Ειρήνης. Το μήνυμα μεταφράζεται σε διάφορες γλώσσες και διανέμεται ευρέως.
Το πρώτο Διεθνές Μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου γράφτηκε από τον Ζαν Κοκτώ. Το περσινό μήνυμα είχε ελληνική εκπροσώπηση, με τον διεθνώς αναγνωρισμένο θεατρικό σκηνοθέτη, Θεόδωρο Τερζόπουλο, να θέτει το ερώτημα για το κατά πόσο μπορεί το θέατρο του σήμερα να «αφουγκραστεί» τα κρίσιμα ζητήματα της σύγχρονης ανθρωπότητας.
Για το 2026, το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας κοινοποιεί ο δημοφιλής ηθοποιός και θεατρικός δημιουργός, Γουίλεμ Νταφόε. Ο Νταφόε, στο φετινό του μήνυμα, θίγει επίκαιρα ζητήματα, όπως η ανθρώπινη αλληλεπίδραση και επαφή, σε σχέση με τις νέες τεχνολογίες και το διαδίκτυο.
Στην αρχή του μηνύματός του, αναφέρει συνοπτικά μια προσωπική ιστορία των πρώτων του βημάτων στο σανίδι, περιγράφοντας χαρακτηριστικά: «Στο ταπεινό μου ξεκίνημα στο The Wooster Group, έναν θίασο με έδρα τη Νέα Υόρκη, είχαμε συχνά πολύ μικρό κοινό σε ορισμένες από τις παραστάσεις μας. Συνήθως, ο κανόνας ήταν ότι αν οι ηθοποιοί ήταν περισσότεροι από το κοινό, μπορούσαμε να επιλέξουμε να ακυρώσουμε την παράσταση. Αλλά δεν το κάναμε ποτέ. Πολλά από τα μέλη του θιάσου δεν είχαν εκπαιδευτεί στο θέατρο, αλλά ήταν άνθρωποι διαφορετικών ειδικοτήτων που συναντήθηκαν για να κάνουν θέατρο, οπότε το «η παράσταση πρέπει να συνεχιστεί» δεν ήταν πραγματικά το μάντρα μας, ωστόσο αισθανόμασταν υποχρέωση να τηρήσουμε το ραντεβού μας με το κοινό.»
Ξεδιπλώνοντας τον συλλογισμό του, ο Νταφόε υπογραμμίζει ότι, παρά τις δυσκολίες και τις κακουχίες, η εμπειρία που μοιραζόμαστε σε πραγματικό χρόνο μιας πράξης δημιουργίας, είναι η προφανής δύναμη του θεάτρου.
Από την άλλη, ο Αμερικανός ηθοποιός θίγει το βασικό ζήτημα που συνοδεύει την τεχνολογία και το διαδίκτυο: η απομόνωση και ο κατακερματισμός των ανθρώπων. Περιγράφοντας τα προβλήματα χρήσης του διαδικτύου, προβαίνει σε μια ουσιαστική διαπίστωση: το διαδίκτυο μπορεί να εγείρει ερωτήματα, αλλά πολύ σπάνια συλλαμβάνει την αίσθηση του θαυμασμού που προκαλεί το θέατρο· έναν θαυμασμό που βασίζεται στην προσοχή, την εμπλοκή και τη δημιουργία μιας αυθόρμητης κοινότητας μεταξύ αυτών που είναι παρόντες σε έναν κύκλο δράσης και αντίδρασης.
Ολοκληρώνοντας το μήνυμά του, ο Νταφόε πιστεύει στο θέατρο και στη δύναμη που έχει στην ουσιαστική σύνδεση των ανθρώπων, των κοινοτήτων και των πολιτισμών. Πιστεύει και στο θέατρο που αμφισβητεί τον τρόπο σκέψης μας και μας ενθαρρύνει να φανταστούμε όσα φιλοδοξούμε.
Η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου αποτελεί μια εξαιρετική αφορμή για να δείτε μια θεατρική παράσταση και να εκτιμήσετε αυτή τη σπουδαία μορφή τέχνης. Μπορείτε επίσης να μάθετε περισσότερα για το θέατρο, έναν συγγραφέα ή άλλα ενδιαφέροντα στοιχεία για τον κόσμο του θεάτρου. Παράλληλα, μπορείτε να κοινοποιήσετε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τα μηνύματα της Ημέρας και να ωθήσετε κι άλλους ανθρώπους να μάθουν περισσότερα για το θέατρο και τη σημασία του.